Đức Mẹ Sao Biển (Đà Nẵng)

Tư liệu lịch sử

Theo Global Sisters Report (Joachim Pham, 15/06/2015), năm 1960 các nữ tu Dòng Thánh Phaolô Thành Chartres khai hoang vùng ven biển Mỹ Khê, dựng tu viện, trồng cây, chăn nuôi và làm nước mắm tại đây; tượng Đức Mẹ do các nữ tu dựng năm 1974. Bài viết đăng trên Radio Veritas Asia năm 2007 cho biết trước kia tượng đứng nép trong góc tường tu viện các nữ tu hưu dưỡng; khi nhà nước làm đường ven biển, bức tường bao không còn nên tượng đứng lộ thiên dưới một mái tôn dựng trên bốn cột sắt. Đầu tháng 10/2006, bão Xangsane đổ bộ Đà Nẵng. Cũng theo Global Sisters Report, khu công viên quanh tượng được đặt tên Sao Biển và có thêm tượng Thánh Giuse; năm 2008 các nữ tu xây bệ mới và mái kính kiên cố che tượng; tháng 6/2014 có thêm tượng Chúa Giêsu bằng đá bên cạnh một cây thánh giá gỗ cao khoảng 8 m. Nguồn này ghi các nữ tu cùng Giám mục Giáo phận Đà Nẵng chủ sự giờ cầu nguyện hằng tháng trước tượng.

Global Sisters Report (2015) còn thuật lại lời một nữ tu trong cộng đoàn rằng sau năm 1975 khoảng 5.000 m² đất của nhà dòng bị thu hồi, năm 2005 thêm khoảng 5.000 m² được lấy để làm đường và công viên ven biển mà không bồi thường, việc yêu cầu dời tượng kéo dài đến năm 2006, và năm 2012 các nữ tu phản đối việc một cán bộ địa phương định mở nhà hàng trong công viên. ducme.vn chỉ thuật lại theo nguồn đã dẫn, không xác minh độc lập và không đưa ra nhận định về tranh chấp này.

Theo trang tin CGvST (02/01/2025), tối 26/12/2024 tượng bị phá hoại, phần đầu và tay trái của tượng Chúa Hài Đồng bị đập vỡ. ducme.vn chỉ thuật lại theo nguồn đã dẫn, không xác minh độc lập và không đưa ra nhận định về vụ việc.

Về tính chính thức: bài viết năm 2007 ghi “hiện nay giáo quyền chưa nói gì về Đức Mẹ Sao Biển”; hồ sơ khảo cứu của ducme.vn chưa tìm thấy văn bản nào của Giáo phận Đà Nẵng xác nhận danh xưng đền thánh hay trung tâm hành hương cho nơi này.

Quần thể và kiến trúc

Tượng Đức Mẹ đứng, bồng Chúa Hài Đồng trên tay, khoác áo choàng xanh, đầu đội triều thiên, dáng hơi nghiêng về phía trước. Theo bài viết năm 2007, khi ấy tượng đặt trên bệ đá dưới một mái tôn tuềnh toàng dựng trên bốn cột sắt, sát rừng phi lao ven biển. Theo Global Sisters Report, năm 2008 các nữ tu xây bệ mới và mái kính kiên cố; ảnh chụp những năm gần đây cho thấy một vọng đình mái kính khung sắt đặt trên các cột tròn, quanh bệ có các bảng đá ghi kinh nguyện. Khuôn viên là một công viên ven biển với hàng phi lao, cây cảnh cắt tỉa, thảm cỏ và lối đi bê tông, có thêm tượng Thánh Giuse, tượng Chúa Giêsu bằng đá (2014) và cây thánh giá gỗ cao khoảng 8 m. Diện tích được các nguồn ghi khác nhau: khoảng một mẫu Anh theo Global Sisters Report, khoảng 3.000 m² theo báo Công giáo và Dân tộc (2022), gần 5.000 m² theo một số trang hành hương. Chưa tìm thấy thông tin về chất liệu, chiều cao tượng hay người tạc.

Giá trị tâm linh

Nằm sát bãi biển Mỹ Khê, giữa dãy khách sạn, quán ăn và phố du lịch nhộn nhịp, tượng Đức Mẹ Sao Biển là chỗ dừng chân cầu nguyện quen thuộc của người Công giáo Đà Nẵng và khách hành hương qua thành phố. Các bài viết mô tả cảnh buổi tối, khoảng từ 18 đến 22 giờ, từng gia đình, người đi làm về và nhiều nhóm sinh viên Công giáo xa quê đến lần chuỗi Mân Côi, hát kinh, dâng hoa tươi; người ngoài Công giáo cũng đến thắp hương, đặt hoa và treo bảng tạ ơn. Theo Global Sisters Report, mỗi tháng nhà dòng bên cạnh đón từ 10 đến 30 đoàn hành hương. Tước hiệu Sao Biển (Stella Maris) — ngôi sao dẫn lối người đi biển — gắn nơi này với hình ảnh che chở giữa bão tố của một thành phố biển thường hứng chịu bão. Một số trang hành hương mô tả thêm rằng vào sáng thứ Bảy đầu tháng, sau Thánh lễ tại nguyện đường cộng đoàn Dòng Phaolô, Đức Giám mục cùng các nữ tu và giáo dân rước ra viếng tượng.